
Rozstania trudno przewidzieć, ale badacze próbują sprawdzić, czy da się je choć trochę powiązać z cechami ludzi. Zespół z Uniwersytetu w Bergen opublikował 18 lutego 2026 roku we Frontiers in Psychology analizę 2191 norweskich studentów w związkach, których ankietowano jesienią 2015 i 2016 roku — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co z niej wynika i dlaczego autorzy każą czytać wyniki ostrożnie.
David Emmanuel Smedslund Føinum i współautorzy z Wydziału Nauk Psychospołecznych Uniwersytetu w Bergen opublikowali 18 lutego 2026 roku w czasopiśmie Frontiers in Psychology artykuł zatytułowany „When love ends”, czyli „Kiedy miłość się kończy”. Autorzy chcieli sprawdzić, które cechy demograficzne, osobowościowe i związane z używaniem substancji wiążą się z rozstaniami w związkach romantycznych wśród studentów. To nie jest więc opowieść o tym, dlaczego związki się kończą, tylko próba znalezienia statystycznych śladów u osób, które się rozstały. Badanie ma charakter ankietowy i dotyczy studentów z norweskiego miasta Bergen.
Pierwszą falę badania przeprowadzono jesienią 2015 roku, a rok później, jesienią 2016 roku, uczestnicy dostali ankietę kontrolną e-mailem. Do analizy weszło 2191 studentów w wieku 18–35 lat, którzy w pierwszej fali byli w związku niebędącym małżeństwem i wzięli udział w obu falach. Między ankietami rozstały się 303 osoby, a 1888 pozostało w związku. Cechy osobowości mierzono skróconą wersją testu pięciu cech, czyli Big Five, a używanie alkoholu testem AUDIT. Dane analizowano regresją logistyczną, osobno dla kobiet i dla mężczyzn.
Autorzy sprawdzali trzy grupy zmiennych:
Z całego zestawu zmiennych istotne statystycznie okazały się tylko dwie. U mężczyzn wiek był odwrotnie powiązany z rozstaniem: iloraz szans wyniósł 0,78, a 95-procentowy przedział ufności 0,62–0,98. U kobiet podobnie zachowywała się ugodowość, z ilorazem szans 0,83 i przedziałem 0,69–1,00. Iloraz szans poniżej 1 oznacza, że wyższa wartość cechy wiązała się z mniejszą szansą rozstania między pierwszą a drugą falą badania. W tej próbie starsi mężczyźni i bardziej ugodowe kobiety rozstawali się więc rzadziej, choć górna granica przedziału u kobiet sięga 1,00, czyli wartości oznaczającej brak związku.
Pozostałe zmienne nie dały istotnego wyniku. Dotyczy to pozostałych cech osobowości, wieku u kobiet, kraju urodzenia i posiadania dzieci, a także alkoholu, codziennego palenia i używania nielegalnych substancji. Autorzy piszą wprost, że używanie substancji nie okazało się istotnym predyktorem rozstań. Nie stwierdzili też istotnych interakcji płci z badanymi cechami, więc różnice między kobietami i mężczyznami mają w tym badaniu charakter jedynie opisowy.
Sami badacze wskazują kilka ograniczeń. Model wyjaśnia bardzo niewiele: współczynnik Nagelkerkego R² wyniósł 0,032 dla kobiet i 0,062 dla mężczyzn, więc większość różnic między osobami, które się rozstały, a tymi, które zostały w związku, pozostaje niewyjaśniona. Rozstań było tylko 303, co ogranicza moc statystyczną. Wyniki dotyczą wyłącznie studentów w wieku do 35 lat z jednego miasta w Norwegii, a odsetek odpowiedzi w pierwszej fali wyniósł 39,4 procent.
Miara osobowości była krótka, bo składała się z czterech pytań na jedną cechę. Wskaźnik rozstania nie uwzględniał też długości związku, tego, kto zakończył relację, ani ponownego zejścia się. Autorzy zaznaczają, że niska moc statystyczna i brak interakcji płci oznaczają, iż wyniki trzeba interpretować z ostrożnością. Dlatego te dwa wyniki warto czytać jako statystyczny ślad w jednej grupie studentów, a nie jako regułę, która sprawdzi się u każdej pary.
Norweskie badanie opublikowane 18 lutego 2026 roku objęło 2191 studentów w związkach, ankietowanych jesienią 2015 i 2016 roku. Wiek u mężczyzn i ugodowość u kobiet wiązały się z mniejszą szansą rozstania, ale wyjaśniają bardzo niewiele, a alkohol, palenie i inne substancje nie wyszły jako istotne. Autorzy zalecają ostrożną interpretację, bo próba pochodzi z jednego miasta, a rozstań było tylko 303.
5 pytań · minuta